(Her)gebruik grond- en bouwstoffen

Wanneer u grond- of bouwstoffen wilt verplaatsen of (her)gebruiken, bijvoorbeeld bij een verbouwing, het ophogen van een terrein of de aanleg van een tuin, gelden daar regels voor. Deze regels beschermen de bodem en zorgen voor een gezonde en veilige leefomgeving.

Wet- en regelgeving

De belangrijkste regels staan in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het Besluit bodemkwaliteit (Bbk). Daarnaast heeft elke gemeente eigen beleid, vastgelegd in het omgevingsplan. In veel gemeenten hoort de Nota Bodembeheer daarbij. Hierin staan aanvullende regels en kwaliteitsnormen voor de bodem. Controleer dus altijd vooraf het omgevingsplan en de bodemkwaliteitskaart van uw gemeente.

De bodemkwaliteitskaarten vindt u op onze webpagina over Bodeminformatie.

Hergebruik van grond

U mag grond hergebruiken op uw eigen perceel, bijvoorbeeld na een verbouwing of het uitgraven van een vijver . Als u de grond ergens anders wilt gebruiken, dan moet u kunnen aantonen dat de kwaliteit past bij de bodem van de nieuwe locatie. Grond die meer verontreinigd is dan de bodem ter plaatse, mag u niet gebruiken. Zo blijft de bodemkwaliteit goed en voorkomen we vervuiling.

Om dit vast te stellen, moet bekend zijn waar de grond vandaan komt en wat de kwaliteit is van zowel de grond als de bodem op de nieuwe plek. Hiervoor is meestal een vooronderzoek volgens NEN 5725 nodig . NEN 5725 staat voor de werkwijze die moet worden gevolgd bij het uitvoeren van dit onderzoek. Soms is aanvullend bodemonderzoek of een partijkeuring vereist.

Let er ook op dat u bij het verplaatsen van grond geen invasieve planten, zoals de Japanse duizendknoop, verspreidt. U bent verplicht maatregelen te nemen om dit te voorkomen.

Milieuverklaring bodemkwaliteit

Een milieuverklaring bodemkwaliteit is een officieel document dat aantoont dat de grond die u wilt (her)gebruiken aan de kwaliteitseisen voldoet. Onder de Omgevingswet hebben we het dan over ‘grond toepassen’. Meestal zijn er twee verklaringen nodig:

• één voor de herkomstlocatie (waar de grond vandaan komt);
• één voor de ontvangende locatie (waar de grond naartoe gaat).

U kunt voorbeelden en uitleg over milieuverklaringen vinden op onze pagina Milieuverklaring bodemkwaliteit. Kies de milieuverklaring die past bij de wijze waarop je de bodemkwaliteit van de herkomst locatie én van de ontvangende locatie hebt vastgesteld.

Hergebruik van baggerspecie

Ook baggerspecie (slib uit bijvoorbeeld sloten of vijvers) mag worden hergebruikt, maar alleen als deze schoon genoeg is. De kwaliteit moet passen bij de bodem waarop u het wilt gebruiken. Om dat te bepalen is meestal een historisch en verkennend waterbodemonderzoek nodig, omdat waterbodems vaak niet op de bodemkwaliteitskaart staan.

Gebruik van secundaire bouwstoffen

Bij werkzaamheden kunt u ook gebruikmaken van secundaire bouwstoffen, zoals gerecycled beton, puin, slakken of menggranulaat. Deze materialen komen niet uit nieuwe winning, maar uit hergebruik. Omdat ze reststoffen kunnen bevatten, gelden er strenge regels. De kwaliteit van deze bouwstoffen mag geen risico vormen voor de bodem of het grondwater.

U moet kunnen aantonen dat het materiaal voldoet aan de vastgestelde eisen. Soms is hiervoor een melding of vergunning nodig, afhankelijk van het soort bouwstof en de locatie. Raadpleeg altijd de regels in het Besluit activiteiten leefomgeving, het Besluit bodemkwaliteit en het lokale omgevingsplan voordat u begint.

Onderzoek en controle

Als er aanwijzingen zijn dat de grond vervuild is, of als er verdachte activiteiten zijn geweest, is bodemonderzoek verplicht. Daarmee wordt bepaald of de grond of baggerspecie geschikt is voor hergebruik.

De omgevingsdienst controleert of alle regels worden nageleefd. Toezichthouders kunnen tijdens of na de werkzaamheden op locatie komen kijken. Zij controleren of de juiste onderzoeken en verklaringen aanwezig zijn of de kwaliteit van de grond klopt en of er geen schadelijke stoffen of planten worden verspreid.

Toezichthouders kunnen monsters nemen, documenten opvragen en werkzaamheden stilleggen als dat nodig is. Hun doel is niet alleen handhaven, maar ook helpen: ze geven uitleg en advies over hoe u binnen de regels kunt werken.

Meer weten?

Voor meer informatie kunt u terecht op de website van Informatiepunt Leefomgeving:

• Besluit en Regeling bodemkwaliteit
• Milieubelastende activiteit toepassen van bouwstoffen
• Milieubelastende activiteit toepassen van grond of baggerspecie
• Milieubelastende activiteit opslaan van grond of baggerspecie
• Stroomschema vergunnings-, meld- en informatieplicht bij het opslaan van grond en baggerspecie