Archeologie

Als u gaat bouwen of slopen kunt u te maken krijgen met archeologische vondsten of sporen. Soms komt u een archeologische vondst per toeval tegen. In andere gevallen vallen uw werkzaamheden in een gebied met archeologische waarde. Als u een archeologische vondst doet, moet u dit melden bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en bij de gemeente. Gaat u bodemverstorende werkzaamheden uitvoeren? Ook dan moet u rekening houden met archeologie.

Wanneer kunt u te maken krijgen met archeologie?

Als u een activiteit gaat uitvoeren waarbij de grond bewerkt of verstoord wordt, kunt u te maken krijgen met archeologie. In gebieden waarvan er bekend is dat er iets waardevols in de grond zit, gelden er meestal strenge regels. In gebieden waar nog niet bekend is of er waardevolle resten in de grond zitten, gelden er vaker minder strenge regels. Om te weten of archeologische resten een rol spelen bij uw plannen, is het soms nodig om een archeologisch onderzoeksrapport aan te leveren. In het Omgevingsplan staat hoe u om moet gaan met archeologie.

Archeologie in het Omgevingsplan

Door de nieuwe Omgevingswet horen alle ruimtelijke plannen die op 31-12-2023 golden automatisch bij het Omgevingsplan. Omdat gemeenten vaak veel bestemmingsplannen hadden met verschillende regels voor archeologie, is de kans groot dat al deze verschillende regels zijn overgegaan naar het Omgevingsplan en voorlopig nog gelden. De gemeente vervangt later de ‘oude regels’ door een set van nieuwe regels die voor de hele gemeente gelden. Dat is het uiteindelijke Omgevingsplan.

Regels op de kaart in het Omgevingsloket

In het Omgevingsloket staan alle regels die gelden op een bepaalde locatie. Dat geldt ook voor archeologie. De regels voor archeologie staan in Regels op de kaart. Dat betekent dat er van iedere locatie op de kaart bekend is of er regels gelden voor archeologie. Als dat zo is, ziet u direct welke regels er gelden op de gekozen locatie.

Ook al gelden er op bepaalde locaties regels voor archeologie, het hoeft niet te betekenen dat deze ook in alle gevallen voor u gelden. Dat is namelijk afhankelijk van drie factoren:

• De activiteit(en) of werkzaamheden;
• De waarde archeologie met bijbehorende drempelwaarde voor verstoring (diepte onder het maaiveld en oppervlakte van het plangebied);
• Eventuele uitzonderingen.

Wij bevelen daarom altijd een toets van de plannen aan.

Archeologische vondst melden

Heeft u tijdens uw werkzaamheden een archeologische vondst gedaan? Dan meldt u dit bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Deze melding kunt u doen op de volgende manieren:

• Via het e-formulier vondstmelding;
• Per mail naar info@cultureelerfgoed.nl;
• Telefonisch via 033-4217456.

De RCE verwerkt uw melding en plaatst deze als waarneming in het landelijke Archeologische Informatie Systeem (Archis).

Informeer ook uw gemeente

Naast deze officiële melding informeert u ook altijd de gemeente waar u de vondst deed. De gemeente neemt vervolgens contact op met de regioarcheoloog of neemt zelf passende maatregelen. U vindt de contactgegevens op de website van uw gemeente.

Bij (dreigende) schade aan de archeologische vondst, is de minister bevoegd om voorschriften te geven voor de werkzaamheden die de schade veroorzaken. Ook kan hij de opdracht geven het werk stil te leggen.

Meer informatie over het onderwerp toevalsvondsten vindt u op de website van het RCE.

Archeologisch rapport aanleveren

Vallen uw werkzaamheden in een gebied met een archeologische waarde? En gaat uw activiteit over de drempelwaarde voor diepte en oppervlakte? Dan moet u in de meeste gevallen een (concept) archeologisch onderzoeksrapport aanleveren bij de aanvraag Omgevingsvergunning. Wij controleren vervolgens het rapport.

Soms is voor een locatie in het verleden al een onderzoeksrapport gemaakt. Deze rapporten kunt u lezen via de portal Data Station Archaeology van de KNAW.

Meer weten?

Op de volgende websites vindt u meer informatie over archeologie, cultureel erfgoed en wetgeving:

• Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE)
• Erfgoedwet
• Archeologische beleidskaart