Bodemonderzoek

Er zijn verschillende situaties wanneer het noodzakelijk is om een bodemonderzoek uit te voeren. Denk bijvoorbeeld aan het starten van een bedrijf, het bouwen of verbouwen van een woning of wanneer u grond wil verplaatsen. Hier zijn eisen voor opgesteld.

Waarom een bodemonderzoek?

Een bodemonderzoek levert u:

  • Informatie over de kwaliteit van de bodem en eventueel aanwezige verontreinigingen;
  • Welke mogelijkheden en/of beperkingen zijn er voor het gebruik van de bodem;
  • Een objectieve beoordeling over de bodemkwaliteit bij de aankoop/verkoop van een terrein.

Analyse-pakketten in specifieke situaties

In vooronderzoeken wordt een standaard pakket aan analyseonderdelen gebruikt. In veel gevallen in dat voldoende, maar in sommige gevallen moeten dit analyse-pakket worden afgestemd op de specifieke situatie. Dit is bijvoorbeeld nodig bij de uitvoering van een nul- of eindsituatie-onderzoek of een onderzoek op een oude bedrijfslocatie. Denk hierbij aan onderzoek naar benzeen bij een tankstation. Ook wordt tegenwoordig PFAS vaak meegenomen in een bodemonderzoek.

Er staan twee tabellen op de website van DCMR met analysepakketten voor specifieke situaties. Beide tabellen zijn richtlijnen. Als er een aanleiding is, dan moet het analysepakket worden aangepast of uitgebreid. Het gaat om de tabellen:

  • Kritische stoffen bij vaak voorkomende activiteiten;
  • Richtlijn analyses meest voorkomende brandstoffen en oliën.

Wanneer is onderzoek nodig?

Eindonderzoek

Na het beëindigen van een bodembedreigende activiteit moet een eindsituatieonderzoek worden gedaan, als dat is voorgeschreven bij deze activiteit. Er zijn regels over wie het onderzoek mag uitvoeren, waar het onderzoek aan moet voldoen en wanneer de bodem hersteld moet worden. Deze regels vindt u op de pagina Eindonderzoek bodem van Informatiepunt Leefomgeving.

Nulsituatie

In de meeste situaties is het niet verplicht een nulsituatieonderzoek uit te voeren als je een bedrijf of een activiteit start, maar dit kan wel op vrijwillige basis worden gedaan. Het is aan te raden om de nulsituatie vast te leggen. Het eindonderzoek wordtna de beëindiging van de activiteiten namelijk getoetst aan de oorspronkelijke bodemkwaliteit. Mocht de nulsituatie niet onderzocht zijn, dan vallen we terug op de bodemkwaliteit zoals deze in de bodemkwaliteitskaart (voor de parameters die daarin zijn opgenomen) staat of op de achtergrondwaarden.

Alleen bij zwaardere vergunningplichtige activiteiten die bodembedreigend zijn is het verplicht een nulsituatieonderzoek aan te leveren. Bekijk voor meer informatie over het nulsituatieonderzoek de pagina Bodembescherming in algemene rijksregels Bal van Informatiepunt Leefomgeving.

Bouwaanvraag

Om te voorkomen dat er gebouwd wordt op verontreinigde bodem voeren we bij bodemgevoelige gebouwen en locaties een bodemtoets uit. Daarom kan het verplicht zijn om een voorafgaand bodemonderzoek aan te leveren bij een bouwaanvraag. Bekijk hiervoor de instructieregels.

Graven en saneren

Voordat u begint met graafwerkzaamheden of een bodemsanering, moet de bodem onderzocht worden. Voor informatie over graven en saneren kijkt u op onze pagina Graven en saneren.

Eisen aan een bodemonderzoek

Er zijn verschillende beoordelingsrichtlijnen (BRL), protocollen en normeringen (NEN) die van toepassing zijn op uit te voeren bodemonderzoek. Een samenvatting hiervan vindt u op de pagina kwaliteitsborging bodemonderzoek van het Informatiepunt Leefomgeving. U bent verplicht om verkennend- en naderbodemonderzoek uit te laten voeren door een erkende bodem intermediair. U kunt deze bedrijven vinden op de website van Rijkswaterstaat.

Bij het indienen van de bodemonderzoeken bij het bevoegd gezag moet u deze gegevens ook aanleveren in een zogenoemd XML-format. Dit format krijgt u van het bedrijf dat het bodemonderzoek uitvoert. Hiermee kan de gemeente op eenvoudige wijze de bodemonderzoeken opnemen in het bodeminformatiesysteem.

Het aan te leveren XML-bestand heeft een aantal voorwaarden:

  • Het XML-bestand heeft technisch het actuele SIKB0101 uitwisselingsformaat. Bestanden die gemaakt zijn volgens een oudere versie dan versie 12.0.0 zijn niet in te lezen en worden niet geaccepteerd. Onze softwareleverancier heeft daarnaast aangegeven dat versies jonger dan 13.5.0 ook niet kunnen worden ingelezen.
  • Eén XML-bestand voor ieder uitgevoerd bodemonderzoek. XML-bestanden waarbij een van de volgende situaties van toepassing is, worden niet geaccepteerd:
    • onderzoeksgegevens van één bodemonderzoek die zijn verdeeld over meerdere XML-bestanden of;
    • onderzoeksgegevens van meer bodemonderzoeken die zijn samengevoegd tot één XML-bestand.
  • Gegevens zijn precies hetzelfde aan de informatie zoals in het Pdf-bestand staat vermeld (alle meetpunten staan op dezelfde plek als op de kaart in Pdf).
  • Analyses die in het veld worden uitgevoerd worden als analyses meegeleverd. Bijvoorbeeld pH-en Ec-metingen.
  • Het XML-bestand bevat de data van het veldwerk als de basisdataset onderzoeksgegevens en is ook tenminste gevuld met de gegevens uit de tabel minimale dataset XML.
OnderdeelgegevensGegevens per onderdeel
RapportgegevensRapportnaam: type onderzoek + straat + huisnummer + plaatsnaam met eventueel bedrijfs- of terreinnaam. Bijv. verkennend bodemonderzoek aan de Arnhemmerweg 1 in Arnhem (Bakkerij Frits). Type onderzoek. Aanleiding, conclusie en vervolg. Naam adviesbureau. Rapportnummer. Rapportdatum. Naam laboratorium.
MeetpuntgegevensBoringnaam. Boringtype. Bodemlaag. Einddiepte boring in meter. Grondwaterstand in meter. Filter: filternaam en filterdiepte (diepte bovenkant en diepte onderkant in meter minus maaiveld (m-mv)). X- en Y-coördinaten.
MonstergegevensVeldmonster (volledig). analysemonster (volledig). Naam (meng)monster. Monstertype (bodem/sediment/asfalt/verharding). (meng)Monstersamenstelling. (meng)Monsterdiepte (diepte bovenkant en diepte onderkant in m-mv).
AnalysegegevensComponent. Analyseresultaat. Eenheid analyseresultaat. Referentiewaarde (meetwaarde, detectielimiet, etc.). Analysedatum.
Veld Conclusie Bureau (assesorConclusion)De integrale conclusie uit de rapportage wordt hier overgenomen.
Geometrie meetpunt / boreholeDe geometrie van het meetpunt (met X- en Y-coördinaten).
Koppeling mengmonsters aan georeferentie van de meetpuntenVoor alle mengmonsters geldt dat alle analyseresultaten gekoppeld zijn aan de veldmonsters waaruit het mengmonster is samengesteld.  Dat geldt ook voor asbest.
De contour van het onderzoeksgebiedGeografische contour van het onderzoeksgebied (met X- en Y-coördinaten). Opmerking: bij een riool- of wegtracé bestaat de contour enkel uit de grenzen van het riool- of wegtracé. Hierdoor wordt voorkomen dat naastgelegen woningen en/of terreinen onterecht bij het  onderzoek worden gerekend.

Gerelateerd

Bodemenergiesystemen

Bodemenergiesystemen maken gebruik van de warmte en kou die in de bodem is opgeslagen. Zo kun je gebouwen op een duurzame manier verwarmen en koelen.

Onverwachte vondsten

Als u gaat bouwen of slopen kunt u onverwachte vondsten tegenkomen. Lees hier wat u dan moet doen.

Bodembescherming

Iedereen die werkt met de bodem of activiteiten uitvoert waarbij vloeistoffen, chemicaliën of andere stoffen kunnen vrijkomen, krijgt te maken met bodembescherming.

(Her)gebruik grond- en bouwstoffen

Het gebruiken of hergebruiken van grond kan niet zomaar. Bodemkwaliteit is een belangrijk onderdeel om hier rekening mee te houden.

Calamiteiten en bodemverontreinigingen

Het is belangrijk om snel te handelen wanneer u te maken krijgt met een calamiteit of bodemverontreiniging.

Graven en saneren

Als u van plan bent om graaf- of saneringswerkzaamheden uit te voeren, dan moet u in een aantal gevallen een melding doen bij de gemeente of provincie.